Από τα πλούτη στη φτώχεια. Το εκκρεμές του πολιτισμού


 

Ο Πολιτισμός σε καιρό κρίσης

 

 

 

Προφανώς αυτό είχε κατά νου ο αναπληρωτής υπουργός κος Τζαβάρας όταν στο μύνημά του που διαβάστηκε στο φεστιβάλ κινηματογράφου ισχυριζόταν ότι : το σινεμά μπορεί να γίνεται και χωρίς λεφτά, αφού αυτό που έχει σημασία είναι το όραμα, το μεράκι ή οτιδήποτε άλλο δεν «κοστίζει».

 

Είναι γεγονός ότι ο πολιτισμός μπροστά στις περικοπές μισθών που έχουν επιβληθεί επί δικαίων και αδίκων, προκειμένου να μην θιγεί ο σκληρός πυρήνας του πελατειακού κράτους , μοιάζει περιττή πολυτέλεια.

 

Μέσα στο πλαίσιο της εξοικονόμησης πόρων καταργούνται πολλές δομές μερικές απο τις οποίες προφανώς  άχρηστες, ή αν είναι ωφέλιμες στοιχίζουν υπέρμετρα, όμως  η κατάργηση άλλων προκαλεί δικαιολογημένες αντιδράσεις.  Οι περικοπές γίνονται με τον ίδιο τρόπο που άλλοτε μοιραζόντουσαν τα χρήματα. Τα μυαλά των πολιτικών είναι τα ίδια. Με την ίδια ευκολία  που επιχορηγούσαν, με την ίδια κόβουν, προκειμένου να δείξουν ότι σέβονται τις θυσίες του ελληνικού λαού.

 

Δεν είναι λίγοι αυτοί που, μέσα στο  γενικευμένο λαϊκισμό , μιλούν για τέχνη των πλουσίων ή των λίγων  υποστηρίζοντας ακόμα και οριζόντιες περικοπές των επιχορηγήσεων, την ίδια στιγμή που υποστηρίζουν παράλογες απεργιακές κινητοποιήσεις πχ των τεχνικών και διοικητικών υπαλλήλων  της Ελληνικής Λυρικής Σκηνής,  που ζητούσαν εξαίρεση  από το ενιαίο μισθολόγιο όπως έχουν  οι καλλιτέχνες.

 

Απο την άλλη πλευρά ο αναπληρωτής υπουργός παρουσιάζοντας  τον απολογισμό των επιχορηγήσεων  2010 – 2012 είπε : «δεν υπάρχει δυνατότητα ελέγχου της απόδοσης των χρημάτων από επιχορηγήσεις, ούτε υπάρχει νομική κάλυψη για ενέργεια από τις υπηρεσίες του υπουργείου». Που  σημαίνει ότι  όλα γίνονται χωρίς ξεκάθαρες διαδικασίες ή σφαιρικό σχεδιασμό παρά τις αντίθετες διαβεβαιώσεις. Οι επιχορηγήσεις ανακοινώθηκαν εδώ και μήνες αλλά δεν δόθηκαν ακόμα. Η δόση άργησε.

 

Αναμφίβολα στο χώρο του πολιτισμού για δυο δεκαετίες ζήσαμε καλες στιγμές με όρους δημιουργίας και χρηματοδότησης, αλλά και ξέφρενα πάρτυ όπως με την Θεσσαλονικη Πολιτιστική πρωτεύουσα της Ευρώπης 1997.  Βλέπετε οι  μεγάλες ιδέες πάντοτε στοίχιζαν.   Η Πολιτιστική Ολυμπιάδα κόστισε 146 και είχε έσοδα 4 εκατομμύρια, το  ίδιο δαπανηρός ήταν  ο Οργανισμός Προώθησης Ελληνικού Πολιτισμού που κανείς δεν κατάλαβε τι προωθούσε , αλλά τα μεγάλα κόμματα  προστατεψαν αναλόγως. Τα 12,5 εκατομμύρια σύμβασης με τη Siemens   για ηλεκτρονικούς ξεναγούς  που δεν παραδόθηκαν ποτέ, χάθηκαν κάτω απο τα νούμερα που αποκαλύφθηκαν αργότερα.

 

Εντούτοις  πρέπει να πούμε ότι μία απο τις μεγάλες προτεραιότητες της χώρας είναι η στήριξη της αρχαιολογικής κληρονομιάς. Στο κάτω κάτω όλοι έρχονται για τις αρχαιότητες, ελάχιστοι για το Ελληνικό Φεστιβάλ, αν και θα μπορούσε  κι αυτό να αποτελέσει πολιτιστικό πόλο τουριστικής ανάπτυξης  μέσα σε ένα γενικότερο σχεδιασμό

 

Στον εκτός αρχαιοτήτων χώρο το  κράτος συνήθως ήταν και είναι  γενναιώδωρο με τους μεγάλους, και σφιχτό με τους μικρούς. Όπως με το ΟΜΜΑ όπου  το πραγματικό ποσό εγυήσεων (απολογισμός Γενικού Λογιστηρίου Κράτους 2011) δεν είναι μόνο τα γνωστά  95 εκατομμύρια προς την Εθνική αλλά  237 εκατομμυρία ευρώ. Ήδη πληρώθηκαν επι Γ. Παπακωνσταντινου οφειλόμενοι τόκοι 2, 7 εκατομμυρίων στην Εθνική και λογικά θα συνεχίσει να πληρώνει.

 

Άλλες φορές δείχνει  την “ευαισθησία” του μέσω διασποράς,  όπου τα διαθέσιμα χρήματα δίνονται σαν  μικρές ενισχύσεις σε πολλούς μικρότερους φορείς, όπως οι ανεξάρτητοι θίασοι, οι μικρές κινηματογραφικές παραγωγές  και  καλλιτεχνικά σωματεία ή άλλα σχήματα. Οι γκρίνιες ποτέ δεν έλειψαν και δεν θα πάψουν αφού όλοι πιστέυουν ότι το έργο τους είναι καλύτερο και το υπουργείο στήνει τις επιτροπές αξιολόγησης με τις γνωστές νοοτροπίες.

 

Έτσι  οι μεγάλοι προσαρμόζονται στις δύσκολες συνθήκες, όπως η Εθνική Λυρική Σκηνή, η οποία χάρις σε μία αντίληψη   σύγχρονου πολιτιστικού management, που ήλθε μαζί με τον νέο καλλιτεχνικό διευθυντή , και  αύξησε το κοινό μέσω καινοτόμων δράσεων (βλ.   συναυλία στη Βαρβάκειο ) και μείωσε τις δαπάνες απο 33 εκατομ. το 2009 σε 20εκατομ. σήμερα. Το ίδιο έχει κάνει και η ΚΟΑ προχωρώνας στην δημιουργία πιο ευέλικτου πολιτιστικού προϊόντος. Οι μικροί όμως πεθαίνουν. Τα εισητήρια απο μόνα  συνήθως δεν αρκούν. Δικαιολογημένα υπάρχουν σκέψεις για συγχωνεύσεις και συστεγάσεις εποτεύομενων συγγενικών φορέων.  Η σχετική μελέτη ήδη κυκλοφορεί και προβληματίζει.

 

Υπάρχουν όμως γεγονότα που προβληματίζουν. Ξαφνικά καταργείται το Εθνικο Κέντρο Βιβλίου (ΕΚΕΒΙ) και στο φορολογικό νομοσχέδιο πέρασε διάταξη υποχρεώνοντας  τους συγγραφεις να εκδίδουν δελτίο παροχής υπηρεσιών πληρώνοντας ετσι ασφαλιστικές εισφορές ακόμα και για μια ποιητική συλλογή.

 

Είναι φανερό ότι  δεν υπήρχε ποτέ ξεκάθαρη πολιτική για τον πολιτισμό, την οικονομική του στήριξη καθώς και τη σχέση  ποιότητας-  κόστους.

 

Κανείς δεν αρνείται  την ανάγκη να στηρίζει η πολιτεία με κριτήρια και σαφείς διαδικασίες τον πολιτισμό και να απαιτεί την λογοδοσία των φορέων του.

 

Παράλληλα  όμως  πρέπει το κράτος να υποστηρίξει πραγματικά την ιδιωτική χορηγεία.  Να άρει όλες τις γραφειοκρατικές δυσκολίες, που  μπλοκάρουν  στην πράξη   τις χορηγείες. Να μη  βλέπει τον χορηγό σαν εν δυνάμει  φοροφυγά.  Να γίνει πιο γενναιόδωρο επαναφέροντας  τουλάχιστον την απαλλαγή του  20% του φορολογητέου εισοδήματος αντί του χορηγοκτόνου 10% που επιβλήθηκε το 2010 προκειμένου  να συμμετάσχουν και οι επιχειρηρήσεις στα βάρη.

 

Το πνεύμα του νόμου 3525/2007 που θεωρεί θεμιτή την επιδίωξη προβολής του χορηγού  αντικαταστάθηκε απο μια φτηνή ρητορία περί ανιδιοτελούς  προσφοράς χωρίς αντάλλαγμα. Από ανιδιοτέλεια όμως θα έρθουν ελάχιστοι , ενώ από μια σχέση αμοιβαίου οφέλους αρκετοί . Αυτό δεν είναι δύσκολο   να το καταλάβουν στο νέο υπερυπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού και στο υπουργείο Οικονομικών.  Θέλουν ;

 

Δημοσιέυτηκε στην εφημερίδα Κεφάλαιο  το Σάββατο 26/1/2013

http://www.capital.gr/News.asp?id=1722277

 

 

Γιώργος Λιγνός

 

Αντιπρόεδρος  της ΜΚΟ Ευρωπαϊκη Έκφραση. Έχει εργαστεί στην ναυτιλία και στην εκπαίδευση. Αρθρογραφεί στα πολιτιστικά περιοδικά «μουσικής ΠΟΛΥΤΟΝΟν» και TaR.

 

 

 

 

 

Advertisements

About lignostar

bloger, αρθρογράφος
This entry was posted in Άρθρα του Μαικήνα. Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s