Η απωθητική δύναμη της κλασσικής μουσικής. Ενα case study

Η είδηση μας ξάφνιασε. Σε εστιατόριο Mac Donald’ s την διάρκεια της νύχτας μεταδίδουν κλασσική μουσική και όπερα προκειμένου να αποτρέπουν τους έφηβους να τριγυρίζουν άσκοπα, με ότι αυτο συνεπάγεται (φασαρίες κλπ). Μα υποτίθεται ότι η μουσική εξημερώνει, θα αναρωτηθούν οι ιδεαλιστές της μουσικής. Για την πλάνη της δύναμης αυτής έχουμε γράψει σε παλιότερο κείμενο  από ετούτο εδώ το βήμα. https://lignostar.wordpress.com/2012/04/18/ο-γερμανός-διοικητής-της-kommandantur-και-η-ηθική/ ( Ο  Γερμανός διοικητής και η ηθική επίδραση της μουσικής ).

Ναι αλλά τούτη η είδηση μας πηγαίνει στην αντίθετη κατεύθυνση. Και δεν είναι τόσο η αλήθεια που κρύβει.  Το ποσοστό των δίσκων  και  cd’s που πωλούνται στις αγγλοσαξωνικές χώρες είναι κάπου μεταξύ 3% και 5%. Είναι περισσότερο η εχθρική στάση προς αυτούς που θα έπρεπε να αποτελούν target group. Γιατί εμείς οι εραστές της κλασσικής μουσικής έχουμε ένα ειδικό πεπρωμένο. Να μυήσουμε τους «άλλους» και ειδικά τα παιδιά  και τους νέους στην ποιότητα. Ναι, για όσους δεν το κατάλαβαν  ειρωνεύομαι τον αξιακό μας κώδικα και την αυτοαναφορικότητά μας.

Η είδηση ξενίζει και για ένα άλλο λόγο.  Ποιός  απο εμάς θα έλεγε:  γυρίζω στο σπίτι, βάζω Σούμπερτ στο  στερεοφωνικό μου και τρώω τρία σουβλάκια με γύρο, που μόλις αγόρασα από το σουβλατζίδικο του Μανώλη στην πλατεία. Όλοι συνδυάζουμε την κλασσική ή έστω την καλή μουσική με κάποιο πιο εκλεκτό γεύμα.  Υπάρχει σχέση μεταξύ της διαδικασίας του φαγητού και των ήχων που τη συνοδέυουν και φυσικά της μουσικής.  Διαβάστε εδώ http://www.therecipeproject.com/

γευση και μουσικη

Φυσικά  εκτός απο τη νευροφυσιολογία υπάρχουν και τα στερότυπα.  Αυτά είναι που ενισχύουν την εξιδανίκευση. Εξ ου και η ενόχληση πολλών αναγνωστών της είδησης για τη χρήση της καλής μουσικής σαν αποτρεπτικού μέσου.

Η αλήθεια όμως είναι πως η κουλτούρα του fast food ταιριάζει απόλυτα με ένα άλλο είδος μουσικής. Μιας μουσικής με γρήγορο ρυθμό, σκληρό ήχο, απλή φόρμα και φυσικά μικρή διάρκεια ακρόασης.   Είναι τα στοιχεία που χρειάζονται οι έφηβοι. Επιπλέον το διαθέσιμο διάστημα προσοχής των νέων ειδικά αυτή την περίοδο της ζωής τους είναι εξαιρετικά περιορισμένο.

Είμαι 16 άρης σας γαμώ τα λύκεια τραγούδησε ο Διονύσης Σαββόπουλος

<<Το χειμώνα ετούτο>>

Τι είναι λοιπόν παρά μια «ενδοκαπιταλιστική αντίθεση» (sic)  η χρήση κλασσικής μουσικής απο μια γιγάντια παγκόσμια αλλυσίδα  fast food.

Το παν είναι να κινείται το κοπάδι σε ελεγχόμενα πλαίσια. Κι αυτό επιτυγχάνεται με την αποτρεπτική ιδιότητα της κλασσικής μουσικής.  Είτε μας αρέσει ειτε όχι.

Η μύσηση είναι αργή διαδικασία και φυσικά ακριβή σε χρόνο και χρήμα.

Δυστυχώς…

Posted in Άρθρα του Μαικήνα | Σχολιάστε

Space oddity : Η διαστημική περιπέτεια ενός τραγουδιού και οι σημασίες της.

Space Oddity: Commander Chris Hadfield covers David Bowie in space

Filmed on the International Space Station with an acoustic guitar, Canadian astronaut marks end of stay in space with out of this world finale

http://www.guardian.co.uk/science/2013/may/13/commander-chris-hadfield-space-oddity

Οταν ένα μουσικό κομμάτι παίζεται ξανά αλλάζει; Η εκτέλεση ή  αλλιώς  η ερμηνεία προσθέτει, αφαιρεί ή αφήνει αναλλοίωτο το αρχικό έργο. Η ερμηνεία είναι μήπως και σχόλιο που λειτουργεί αυτόνομα, πολλές φορές μάλιστα ενάντια στο έργο; Στο θέατρο αυτό συμβαίνει συχνότερα. Στην μουσική ίσως πιο δύσκολα.

Η εκτέλεση γίνεται σε χώρο και χρόνο. Η μετατροπή μουσικών εκδηλώσεων σε εκδηλώσεις αντίστασης είναι κάτι που συμβαινει συχνά, αφού συχνά παραβιάζεται η δημοκρατία. Απο εκεί και πέρα κάθε εκτέλεση κουβαλάει το κρίμα της σήμανσης που θέλει να δώσει ο εκτελεστής. Η χρονική συγκυρία είναι κοινωνικό μέγεθος.  Η επιλογή του χώρου επίσης. Η θεσμοθέτηση του θεάτρου στην Αρχαία Ελλάδα ήταν δηλωτική της αυτόνομης λειτουργίας του θεάτρου. Η πολιτική σκέψη χειραφετήθηκε και μέσα απο το θέατρο. Η σταδιακή χειραφέτησή του  απο το θρησκευτικο χαρακτήρα επέτρεψε να αναδειχτεί σαν διαμεσολαβητική τέχνη.

Κατ επέκταση ο χώρος αποκτάει τη δική του σημασία. Η μεταφορά των μουσικών εκτελέσεων απο τις αίθουσες των παλατιών και τις εκκλησίες σε αυτόνομους χώρους ακρόασης   χειραφέτησε τη μουσική δημιουργία.

Στις μέρες μας η πλήρης ανατροπή των θεμελιωδών συμβάσεων έχει συντελεστεί. Υπαίθριες συναυλίες, συναυλίες σε χώρους που δεν φιάχτηκαν για αυτό το σκοπό, flashmob, όλα αυτά εκτείνουν τα όρια. Εν τέλει  ο  τρόπος γίνεται και αυτός  μέρος του μηνύματος , από την άλλη όμως το μήνυμα, δηλαδη το περιεχόμενο, κρίνεται. Παρά την δύναμη της μαζικής προβολής με όλα τα θεμιτά και αθέμιτα όπλα  (διαφήμιση, promotion, image making) στο τέλος υπάρχει η ώρα της κρίσης.

Ο Καναδός κυβερνήτης του διαστημικού σταθμού Chris Hatfield τραγούδισε το τραγούδι  Space Oddity  (Διαστημική ιδιορρυθμία, αν και η λέξη odd έχει πολλές εκφάνσεις)  του  David Bawie  αποχαιρετώντας τον διαστημικό σταθμό. Τραγούδι του 1969, θυμίζω οτι ο ανθρωπος πάτησε στο φεγγάρι το 1969, ενώ το 1968 είχε βγεί η αξέχαστη ταινία του Κιούμπρικ «2001 Οδύσσεια του Διαστήματος».

Προφανώς οι υπεύθυνοι του διαστημικού προγράμματος σε αγαστή σύμπνοια με τους διαχειριστές των δικαιωμάτων το ζύγισαν και είμαι βέβαιος ότι τα κέρδη εκτος απο επικοινωνιακά θα έιναι και υλικά, ενισχύοντας την χρηματοδότηση του διαστημικού προγράμματος που σκοντάφτει στην λογική των περικοπών, αφού ο μέσος φορολογούμενος πολίτης ξανασκέφτεται την αξία του διαστήματος όταν ζορίζεται επι γης. Fund raising λοιπόν; Γιατι όχι.

Βέβαια το τραγούδι περιγράφει μάλλον μια ατυχή  έξοδο απο τη διαστημική κάψουλα, έναν αστροναυτη που «χάνεται» με ότι αυτό σημαίνει. Τη δεκαετία του 70 ή του 80 προφανώς δεν θα τολμούσαν οι υπέυθυνοι να συσχετίσουν το διαστημικό προγραμμα με ένα τέτοιο τραγούδι. Άλλωστε ο David Bowie προκαλούσε. Σήμερα όμως εκτός του ότι  η παραμονή στο διάστημα έχει γίνει κοινός τόπος τραγουδώντας το συγκεκριμένο τραγούδι ο   Chris Hatfield απαντάει.  Δεν θα ήταν άτοπο να πούμε οτι νομιμοποεί την επιλογή ή την ατυχία του αστρονάυτη Τομ. Το κέντρο δεν είναι πλέον το Κανάβεραλ αλλά ο ίδιος.

Η εκτέλεση όμως αυτή φέρνει κατα τη γνώμη μου στο προσκήνιο και άλλα θεωρητικά ζητήματα σχετικά με την σημασία της μουσικής εκτέλεσης , όπως αυτά που ανέφερα στην αρχή.

Ο χώρος της εκτέλεσης είναι απελπιστικά μικρός αλλά ταυτόχρονο άπειρος  όσο το διάστημα. Ο εκτελεστής είναι μόνος του, το κοινό θα τον δει μετά.  Το τραγούδι ξαναποκτάει ένα άλλο νόημα  μερικές δεκαετίες μετά.

Και πρέπει να πούμε ότι ο κυβερνήτης Chris Hatfield  έχει εξαιρετική φωνή.

και οι στίχοι

«Space Oddity»

Ground Control to Major Tom

Ground Control to Major Tom

Take your protein pills 
and put your helmet on

Ground Control to Major Tom
Commencing countdown, 
engines on
Check ignition 
and may God’s love be with you

[spoken]
Ten, Nine, Eight, Seven, Six, Five, Four, Three, Two, One, Liftoff

This is Ground Control 
to Major Tom
You’ve really made the grade
And the papers want to know whose shirts you wear
Now it’s time to leave the capsule 
if you dare

This is Major Tom to Ground Control
I’m stepping through the door
And I’m floating 
in a most peculiar way
And the stars look very different today

For here
Am I sitting in a tin can
Far above the world
Planet Earth is blue
And there’s nothing I can do

Though I’m past 
one hundred thousand miles
I’m feeling very still
And I think my spaceship knows which way to go
Tell my wife I love her very much 
she knows

Ground Control to Major Tom
Your circuit’s dead,
there’s something wrong
Can you hear me, Major Tom?
Can you hear me, Major Tom?
Can you hear me, Major Tom?
Can you….

Here am I floating 
round my tin can
Far above the Moon
Planet Earth is blue
And there’s nothing I can do.

 

Posted in Άρθρα του Μαικήνα | Σχολιάστε

Οι μεταμορφώσεις του κακού. Ένα σήριαλ πολλών χρόνων.

Στην αρχή ήταν ο κακός ο λύκος. Θυμάμαι ακόμα την ένταση που ένιωσα όταν διάβασα το μικρό βιβλιαράκι  σχεδόν μόλις είχα μάθει τσάτρα πάτρα ανάγνωση. Η Μοναδικό αντιστάθμισμα στον φαντασιακό φόβο η ικανοποίηση της προσπέλασης του γραπτού κειμένου.

Αργότερα προέκυψαν κι άλλοι κακοί. Στην αρχή μέσα απο τη μυθολογία αλλά πολύ σύντομα μέσα απο κοινωνία. Ακόμα θυμάμαι την περιγραφή  των φοβερών ουσιών με τις οποίες θα μας ράντιζαν οι Ρώσοι δηλαδή οι Σοβιετικοί για να προκαλέσουν μαζικές παραισθήσεις σε όλο το πληθυσμό  που έκανε κάποιος συγγενής μου.

Στον κινηματογράφο των παιδικών μας χρόνων βρεθήκαμε μπροστά σε ένα πάνθεον κακών. Ξεκινώντας απο τους Ναζί, πηγαίνοντας στους Ινδιάνους και καταλήγοντας στους κακούς Ρώσους (Ρώσοι =Σοβιετικοί ), είχαμε έτοιμο τον κώδικα.  Να πούμε επίσης ότι στο δίπολο Ρώμη – Χριστιανισμός οι Ρωμαίοι ήσαν by default   το κακό, αν και ο Victor Mature  έσωσε  την τιμή των έντιμων και ευσεβών Ρωμαίων αξιωματικών. 

Αργότερα προστέθηκαν και οι άνευ λόγου παράφρονες όπως εκεινος ο σχιζοφρενής δολοφόνος  με το πριόνι, αλλά όπως και να το κάνουμε έργα σαν αυτό δεν ενίσχυαν την τάξη του κόσμου μέσα σου.

Πώς να ξεχάσεις τον Τζών Γουέην που έσωσε τη δασκάλα απο τον κακό ινδιάνο Τσερόκι, τον Κιρκ Ντάγκλας στο Όπου τολμούν οι αετοί ή τον Γκρέγκορυ Πεκ στα κανόνια του Ναυαρόνε;

Στην γέφυρα του ποταμού Κβάϊ αρχίσαμε να καταλαβαίνουμε κάτι για μιλιταριστική στενοκεφαλιά  αλλά η αυτοθυσία του David Niven έσωσε το αξιακό σύστημα.

Τα πράγματα δυσκόλεψαν όταν είδαμε τους Σταυρούς στο μέτωπο του Κιούμπρικ. Μαθητής δημοτικού ακόμα εκτός απο το σοκ που ενιωσα ιδιαίτερα στην σκηνή της εκτέλεσης με κλήρο, άρχισα να καταλαβαίνω ότι υπάρχει κάτι παραπέρα απο το καλό και το κακό.

Σχετικά γρήγορα η αμφισβήτηση με εφερε σε άλλα μονοπάτια. Και εκεί μας περίμενε μία άλλη μυθολογία κακού. Οι διάφοροι  επαναστάτες – υπερασπιστές του δικαίου άρχισαν να κάνουν την εμφάνισή τους. Παρά την προσπαθειά μας να ενστερνιστούμε την Μπρεχτική αρχή της αποστασιοποίησης, εντούτοις προτιμούσαμε να ταυτιζόμαστε  με ήρωες  που τελικά μάθαμε πως δεν ήσαν ατσαλάκωτοι. Το μάθαμε αργότερα με πολύ δυσκολία. Κάποιοι μαθαίνουν ακόμα.

Ο μύθος του πάσχοντος δικαίου υπηρετήθηκε καλά απο το έργο Σάκο και Βαντσέτι και εμείς αποκτήσαμε αρκετά εφόδια για να συνεχίσουμε τον προβληματισμό μας, τουλάχιστον όσοι απο εμάς δεν χόρευαν το τραγούδι του φιλμ επιδιώκοντας αλλότρια οφέλη.

Τα χρόνια πέρασαν. Μεγάλοι πια με γκρίζα ή λίγα μαλλιά κοιτάζουμε γύρω μας και βλέπουμε την ίδια ανάγκη να είναι πάντα ισχυρή. Μιλάμε για την ανάγκη της μυθολογίας του κακού.  Αντιπαρέρχομαι την καρναβαλικής έμπνευσης αμφίεση των υπαλληλων της ΠΟΕ ΟΤΑ σαν Ναζί, ή την φαιδρή αμφίεση του τέως Νομάρχη Θεσσαλονίκης σαν Ζορό.

Μιλάω για το επίπεδο του δημόσιου λόγου και το δυϊστικό σύστημα που κρύβεται απο πίσω αν και χωρίς επιτυχία. Η μυθολογία του κακού σαν κύριο συστατικό στοιχείο μια κλειστής ανορθολογικής  λογικής είναι πανίσχυρη. Αναπαράγει στερότυπα και αναπαράγεται συνεχώς. Μόνο που τώρα δεν είμαστε παιδιά ούτε ζούμε σε μια κλειστή κοινωνία…

 
Posted in Άρθρα του Μαικήνα | Σχολιάστε

Το P/E του πολιτισμού.

Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Κεφάλαιο στις 23 Φεβρουαρίου 2013.

Ακούγεται περίεργο, ίσως, ό,τι χρησιμοποιούμε όρους χρηματιστηριακής αποτίμησης δίπλα από ένα καθολικό κοινωνικό αγαθό όπως είναι ο πολιτισμός.

Για την ακρίβεια, ο λόγος του P/E (τιμή αγοράς έναντι κέρδους) αφορά τα επιμέρους πολιτιστικά προϊόντα ή υπηρεσίες τα οποία καταναλώνονται από μια κοινωνία. Το P/E είναι ένας από τους βασικούς δείκτες που δείχνουν αν αξίζει να επενδύσεις σε μια μετοχή. Είναι, όμως, όταν μιλάμε για πολιτισμό και πολιτισμικά αγαθά; Στην περίπτωση αυτή, το P αντιστοιχεί στο κόστος παραγωγής ενός καλλιτεχνικού έργου, όπως μιας θεατρικής παράστασης, αλλά και στο κόστος λειτουργίας του διοργανωτή φορέα. Υπάρχουν φορείς που πιστεύουμε πως πρέπει να υπάρχουν. Κανείς δεν διαφωνεί με την ύπαρξη, π.χ., του Εθνικού Θεάτρου ή της Εθνικής Λυρικής Σκηνής.

Το E (earning) πώς αποτιμάται όταν μιλάμε για πολιτιστικά αγαθά; Υπάρχουν τρεις περιπτώσεις αποτίμησης:

Α: Αυστηρά με όρους οικονομικής απόδοσης και απόσβεσης του κόστους παραγωγής.

Β: Με όρους ποιότητας του παραγόμενου έργου από κάποιους επαΐοντες.

Γ: Με βάση την αποδοχή του κοινού. Σε αυτή την περίπτωση ενδέχεται και το οικονομικό αποτέλεσμα να είναι θετικό.

Ένα παράδειγμα καλού P/E είναι ο κόσμος των νυχτερινών κέντρων όπου λειτουργούν οι νόμοι της ελεύθερης αγοράς έστω κι αν υπάρχει μεγάλη φοροδιαφυγή. Τα πάντα κοστολογούνται. Ο καταναλωτής-πελάτης πληρώνει βάσει της φίρμας. Δεν υπάρχουν ούτε κρατικές παρεμβάσεις ούτε επιδοτήσεις.

Τα πρώτα ονόματα απαιτούν υψηλότερη αμοιβή, αφού πουλάνε ακριβά τη βεβαιότητα ότι το μαγαζί θα γεμίσει. Ο τελευταίος, με τη σειρά του, πρέπει να τιμολογήσει σωστά το τελικά προσφερόμενο προϊόν, δηλαδή τη διασκέδαση, ώστε να βγάλει ένα καλό κέρδος που να του επιτρέπει να καλύπτει και τα αφανή έξοδα, όπως είναι ενδεχομένως η «προστασία». Δεν επενδύονται λεφτά αν δεν πρόκειται να έλθουν πίσω με κέρδος. Στην περίπτωση αυτή, ικανοποιείται και η πρόταση Α και η πρόταση Γ.

Οι κρατικές δαπάνες για τον πολιτισμό, όμως, ανήκουν στη δεύτερη περίπτωση. Επειδή δεν υπάρχει δυνατότητα να αποσβεστούν με οικονομικούς όρους ορισμένα πολιτιστικά αγαθά, το κράτος εμπλέκεται επιχορηγώντας, έστω και αν η αποδοχή τους από το κοινό είναι μεγάλη. Εδώ υπεισέρχονται το κόστος λειτουργίας των φορέων παραγωγής και η συνετή διαχείριση των πόρων.

Το ζήτημα είναι αν ελέγχονται και αξιολογούνται οι επιχορηγούμενοι φορείς, ιδίως οι εποπτευόμενοι, όπως το Εθνικό Θέατρο, που το 2012 έλαβε 4,4 εκατ. ευρώ, το Κρατικό Βορείου Ελλάδος που έλαβε 4,6 εκατ. ευρώ ή η Εθνική Λυρική Σκηνή, που έλαβε 9,6 εκατ. ευρώ. Είναι ενδιαφέρον ότι αυτές οι σημαντικές θεατρικές δομές μετετράπησαν το 1994 από νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου σε ιδιωτικού, προφανώς προσβλέποντας στην οικονομική και οργανωτική χειραφέτησή τους και στο άνοιγμά τους στον χώρο της ιδιωτικής χορηγίας. Για το δράμα των χορηγιών, όμως, γράψαμε στο προηγούμενο σημείωμά μας.

Ειδικά, όμως, για τους εποτευόμενους φορείς του υπ. Πολιτισμού θα πρέπει να τονίσουμε πως οι οικονομίες κλίμακος και η αποτελεσματική διαχείριση μειώνουν το P και, στο τέλος, λειτουργούν υπέρ του E, αφού δικαιολογούν την επιλογή της στήριξης από την Πολιτεία μιας πολιτιστικής δράσης, ενός φορέα ή ενός θεσμού (π.χ., φεστιβάλ) με χρήματα των φορολογουμένων.

Το κράτος παρεμβαίνει στον χώρο του θεάτρου και έμμεσα, στηρίζοντας με άλλους τρόπους, όπως είναι η διάθεση των δωρεάν εισιτηρίων ή δελτίων θεαμάτων, τα οποία αποτελούν μια μικρή ενίσχυση για τις θεατρικές επιχειρήσεις, αυξάνοντας το κοινό τους, ενώ, ταυτόχρονα, είναι ένα δώρο για τους εργαζομένους, που βλέπουν τα οικονομικά τους να συρρικνώνονται.

Η σχετική δαπάνη για τη διάθεση των εισιτηρίων μόνο για τον ΟΓΑ για το 2012-2013 ήταν 1.700.000 ευρώ. Πού πάνε τα εισιτήρια αυτά είναι άγνωστο, αφού ποτέ δεν είδαμε κάποια κατάσταση για να μάθουμε αν τα χρήματα που πληρώνει το κράτος καταλήγουν και στα ταμεία του Ελληνικού Φεστιβάλ ή μόνο στα Δελφινάρια.

Υπάρχουν, όμως, και κάποιοι μικροί ανεξάρτητοι θίασοι που δίνουν έναν σκληρό αγώνα επιβίωσης. Ένας πρωτοποριακός θίασος μάλλον θα δυσκολευτεί να επιβιώσει, ενώ ένα επιθεωρησιακό σχήμα που παίζει έργα του τύπου «Αχ και βαχ, βρε Ράιχενμπαχ» μάλλον δεν θα έχει πρόβλημα.

Το κράτος, λοιπόν, παρεμβαίνει και στηρίζει, δίνοντας οικονομικές ενισχύσεις και σε θεατρικά σχήματα λόγιου θεάτρου, αναγνωρίζοντας την υποχρεώσή του να επενδύει στη βελτίωση του μορφωτικού (παιδεία) και πολιτιστικού επιπέδου του λαού. Το ύψος μιας επιχορήγησης και το πού δίδεται μπορεί να αξιολογηθούν ανάλογα. Οι επιχορηγήσεις του 2012 σε θεατρικά σχήματα ήταν συνολικά 2.015.000 ευρώ σε 67 σχήματα, εκ των οποίων τα 365.000 δόθηκαν σε 15 σχήματα με ζωή από 1 έως 5 χρόνια (μέση επιχορήγηση τα 25.000 ευρώ). Ψίχουλα, θα πουν κάποιοι.

Οι γκρίνιες πολλές. Ιστορικοί θεατρικοί οργανισμοί διαμαρτυρήθηκαν, ζητώντας τη μερίδα του λέοντος. Άλλα, εξίσου ή λιγότερο γνωστά αλλά ποιοτικά, έκλεισαν. H κλασική και εύκολη κατηγορία, η έλλειψη αντικειμενικότητας, δηλαδή, της μη αναγνώρισης της ποιότητας του διαμαρτυρομένου. Πώς, λοιπόν, και από ποιον καθορίζεται το Ε; Είναι υπόθεση μιας επιτροπής σοφών που λαμβάνει υπόψη και την αντίδραση του κοινού; Και, αν ναι, με ποιον τρόπο και κριτήρια; Το Ε είναι, λοιπόν, σε μεγάλο βαθμό άυλο. Αυτό το γνωρίζουν οι εκάστοτε υπουργοί Πολιτισμού.

Ο πολιτισμός είναι όσο ευαίσθητος και το δημοκρατικό πολίτευμα. Και τα δύο κινδυνεύουν από τον δήθεν πολιτιστικό εκλεκτικισμό και τον πολιτικό αυταρχισμό από τη μια και από την άλλη απ΄ την πολιτιστική ευτέλεια και τον πολιτικό λαϊκισμό. Όμως, και στις δύο περιπτώσεις στοιχίζουν στον φορολογούμενο.

Παρ΄ όλα αυτά, δεν γίνεται να χρησιμοποιεί ο κ. Τζαβάρας ένα σόφισμα λέγοντας ότι οι επιχορηγήσεις δεν είναι νομική δέσμευση του κράτους, προσπαθώντας να δικαιολογήσει την αδυναμία καταβολής των υπεσχημένων επιχορηγήσεων. Όσο κι αν το άυλο Ε είναι δύσκολο να προσδιοριστεί.

Πηγή:www.capital.gr

Posted in Άρθρα του Μαικήνα | Σχολιάστε

Από τα πλούτη στη φτώχεια. Το εκκρεμές του πολιτισμού

 

Ο Πολιτισμός σε καιρό κρίσης

 

 

 

Προφανώς αυτό είχε κατά νου ο αναπληρωτής υπουργός κος Τζαβάρας όταν στο μύνημά του που διαβάστηκε στο φεστιβάλ κινηματογράφου ισχυριζόταν ότι : το σινεμά μπορεί να γίνεται και χωρίς λεφτά, αφού αυτό που έχει σημασία είναι το όραμα, το μεράκι ή οτιδήποτε άλλο δεν «κοστίζει».

 

Είναι γεγονός ότι ο πολιτισμός μπροστά στις περικοπές μισθών που έχουν επιβληθεί επί δικαίων και αδίκων, προκειμένου να μην θιγεί ο σκληρός πυρήνας του πελατειακού κράτους , μοιάζει περιττή πολυτέλεια.

 

Μέσα στο πλαίσιο της εξοικονόμησης πόρων καταργούνται πολλές δομές μερικές απο τις οποίες προφανώς  άχρηστες, ή αν είναι ωφέλιμες στοιχίζουν υπέρμετρα, όμως  η κατάργηση άλλων προκαλεί δικαιολογημένες αντιδράσεις.  Οι περικοπές γίνονται με τον ίδιο τρόπο που άλλοτε μοιραζόντουσαν τα χρήματα. Τα μυαλά των πολιτικών είναι τα ίδια. Με την ίδια ευκολία  που επιχορηγούσαν, με την ίδια κόβουν, προκειμένου να δείξουν ότι σέβονται τις θυσίες του ελληνικού λαού.

 

Δεν είναι λίγοι αυτοί που, μέσα στο  γενικευμένο λαϊκισμό , μιλούν για τέχνη των πλουσίων ή των λίγων  υποστηρίζοντας ακόμα και οριζόντιες περικοπές των επιχορηγήσεων, την ίδια στιγμή που υποστηρίζουν παράλογες απεργιακές κινητοποιήσεις πχ των τεχνικών και διοικητικών υπαλλήλων  της Ελληνικής Λυρικής Σκηνής,  που ζητούσαν εξαίρεση  από το ενιαίο μισθολόγιο όπως έχουν  οι καλλιτέχνες.

 

Απο την άλλη πλευρά ο αναπληρωτής υπουργός παρουσιάζοντας  τον απολογισμό των επιχορηγήσεων  2010 – 2012 είπε : «δεν υπάρχει δυνατότητα ελέγχου της απόδοσης των χρημάτων από επιχορηγήσεις, ούτε υπάρχει νομική κάλυψη για ενέργεια από τις υπηρεσίες του υπουργείου». Που  σημαίνει ότι  όλα γίνονται χωρίς ξεκάθαρες διαδικασίες ή σφαιρικό σχεδιασμό παρά τις αντίθετες διαβεβαιώσεις. Οι επιχορηγήσεις ανακοινώθηκαν εδώ και μήνες αλλά δεν δόθηκαν ακόμα. Η δόση άργησε.

 

Αναμφίβολα στο χώρο του πολιτισμού για δυο δεκαετίες ζήσαμε καλες στιγμές με όρους δημιουργίας και χρηματοδότησης, αλλά και ξέφρενα πάρτυ όπως με την Θεσσαλονικη Πολιτιστική πρωτεύουσα της Ευρώπης 1997.  Βλέπετε οι  μεγάλες ιδέες πάντοτε στοίχιζαν.   Η Πολιτιστική Ολυμπιάδα κόστισε 146 και είχε έσοδα 4 εκατομμύρια, το  ίδιο δαπανηρός ήταν  ο Οργανισμός Προώθησης Ελληνικού Πολιτισμού που κανείς δεν κατάλαβε τι προωθούσε , αλλά τα μεγάλα κόμματα  προστατεψαν αναλόγως. Τα 12,5 εκατομμύρια σύμβασης με τη Siemens   για ηλεκτρονικούς ξεναγούς  που δεν παραδόθηκαν ποτέ, χάθηκαν κάτω απο τα νούμερα που αποκαλύφθηκαν αργότερα.

 

Εντούτοις  πρέπει να πούμε ότι μία απο τις μεγάλες προτεραιότητες της χώρας είναι η στήριξη της αρχαιολογικής κληρονομιάς. Στο κάτω κάτω όλοι έρχονται για τις αρχαιότητες, ελάχιστοι για το Ελληνικό Φεστιβάλ, αν και θα μπορούσε  κι αυτό να αποτελέσει πολιτιστικό πόλο τουριστικής ανάπτυξης  μέσα σε ένα γενικότερο σχεδιασμό

 

Στον εκτός αρχαιοτήτων χώρο το  κράτος συνήθως ήταν και είναι  γενναιώδωρο με τους μεγάλους, και σφιχτό με τους μικρούς. Όπως με το ΟΜΜΑ όπου  το πραγματικό ποσό εγυήσεων (απολογισμός Γενικού Λογιστηρίου Κράτους 2011) δεν είναι μόνο τα γνωστά  95 εκατομμύρια προς την Εθνική αλλά  237 εκατομμυρία ευρώ. Ήδη πληρώθηκαν επι Γ. Παπακωνσταντινου οφειλόμενοι τόκοι 2, 7 εκατομμυρίων στην Εθνική και λογικά θα συνεχίσει να πληρώνει.

 

Άλλες φορές δείχνει  την “ευαισθησία” του μέσω διασποράς,  όπου τα διαθέσιμα χρήματα δίνονται σαν  μικρές ενισχύσεις σε πολλούς μικρότερους φορείς, όπως οι ανεξάρτητοι θίασοι, οι μικρές κινηματογραφικές παραγωγές  και  καλλιτεχνικά σωματεία ή άλλα σχήματα. Οι γκρίνιες ποτέ δεν έλειψαν και δεν θα πάψουν αφού όλοι πιστέυουν ότι το έργο τους είναι καλύτερο και το υπουργείο στήνει τις επιτροπές αξιολόγησης με τις γνωστές νοοτροπίες.

 

Έτσι  οι μεγάλοι προσαρμόζονται στις δύσκολες συνθήκες, όπως η Εθνική Λυρική Σκηνή, η οποία χάρις σε μία αντίληψη   σύγχρονου πολιτιστικού management, που ήλθε μαζί με τον νέο καλλιτεχνικό διευθυντή , και  αύξησε το κοινό μέσω καινοτόμων δράσεων (βλ.   συναυλία στη Βαρβάκειο ) και μείωσε τις δαπάνες απο 33 εκατομ. το 2009 σε 20εκατομ. σήμερα. Το ίδιο έχει κάνει και η ΚΟΑ προχωρώνας στην δημιουργία πιο ευέλικτου πολιτιστικού προϊόντος. Οι μικροί όμως πεθαίνουν. Τα εισητήρια απο μόνα  συνήθως δεν αρκούν. Δικαιολογημένα υπάρχουν σκέψεις για συγχωνεύσεις και συστεγάσεις εποτεύομενων συγγενικών φορέων.  Η σχετική μελέτη ήδη κυκλοφορεί και προβληματίζει.

 

Υπάρχουν όμως γεγονότα που προβληματίζουν. Ξαφνικά καταργείται το Εθνικο Κέντρο Βιβλίου (ΕΚΕΒΙ) και στο φορολογικό νομοσχέδιο πέρασε διάταξη υποχρεώνοντας  τους συγγραφεις να εκδίδουν δελτίο παροχής υπηρεσιών πληρώνοντας ετσι ασφαλιστικές εισφορές ακόμα και για μια ποιητική συλλογή.

 

Είναι φανερό ότι  δεν υπήρχε ποτέ ξεκάθαρη πολιτική για τον πολιτισμό, την οικονομική του στήριξη καθώς και τη σχέση  ποιότητας-  κόστους.

 

Κανείς δεν αρνείται  την ανάγκη να στηρίζει η πολιτεία με κριτήρια και σαφείς διαδικασίες τον πολιτισμό και να απαιτεί την λογοδοσία των φορέων του.

 

Παράλληλα  όμως  πρέπει το κράτος να υποστηρίξει πραγματικά την ιδιωτική χορηγεία.  Να άρει όλες τις γραφειοκρατικές δυσκολίες, που  μπλοκάρουν  στην πράξη   τις χορηγείες. Να μη  βλέπει τον χορηγό σαν εν δυνάμει  φοροφυγά.  Να γίνει πιο γενναιόδωρο επαναφέροντας  τουλάχιστον την απαλλαγή του  20% του φορολογητέου εισοδήματος αντί του χορηγοκτόνου 10% που επιβλήθηκε το 2010 προκειμένου  να συμμετάσχουν και οι επιχειρηρήσεις στα βάρη.

 

Το πνεύμα του νόμου 3525/2007 που θεωρεί θεμιτή την επιδίωξη προβολής του χορηγού  αντικαταστάθηκε απο μια φτηνή ρητορία περί ανιδιοτελούς  προσφοράς χωρίς αντάλλαγμα. Από ανιδιοτέλεια όμως θα έρθουν ελάχιστοι , ενώ από μια σχέση αμοιβαίου οφέλους αρκετοί . Αυτό δεν είναι δύσκολο   να το καταλάβουν στο νέο υπερυπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού και στο υπουργείο Οικονομικών.  Θέλουν ;

 

Δημοσιέυτηκε στην εφημερίδα Κεφάλαιο  το Σάββατο 26/1/2013

http://www.capital.gr/News.asp?id=1722277

 

 

Γιώργος Λιγνός

 

Αντιπρόεδρος  της ΜΚΟ Ευρωπαϊκη Έκφραση. Έχει εργαστεί στην ναυτιλία και στην εκπαίδευση. Αρθρογραφεί στα πολιτιστικά περιοδικά «μουσικής ΠΟΛΥΤΟΝΟν» και TaR.

 

 

 

 

 

Posted in Άρθρα του Μαικήνα | Σχολιάστε

Τολμηρές ενορχηστρώσεις με βουβουζέλα!

Η μικρή αυτή έρευνα πιο πολύ χάριν περιέργειας ξεκίνησε απο προηγούμενη ανάρτησή μου (Η μουσική των Χουλιγκάνων)  και τον ενθουσιασμό μου απο την τόλμη της Φιλαρμονικής του Βερολίνου να παίξει  ένα κομμάτι  με βουβουζέλες την περίοδο του Μουντιάλ της Νοτίου Αφρικής. Ενθουσιασμό που μοιράστηκε και το κοινό όπως θα δείτε.

Όσοι παρακολούθησαν το Παγκόσμιο κύπελο του 2010 θα θυμούνται τον εκνευριστικό, συνεχή και επίμονο ήχο απο τις βουβουζέλες των φιλάθλων.

Περισσότερα για την ιστορία της βουβουζέλας στο παρακάτω λινκ  του CNN όπου και ένα σχετικό βίνετο με μία μάλλον τουριστική χρήση της βουβουζέλας απο μία ομάδα χορευτών με παραδοσιακές αφρικάνικες ενδυμασίες. Στο μικρό αυτο άρθρο θα μάθετε κάποια πράγματα για την ιστορία αυτού του καταραμένου οργάνου

http://edition.cnn.com/2010/SPORT/football/06/17/world.cup.vuvuzela.africa/index.html

Επειδή όμως οι θεράποντες της τέχνης τα παίρνουν όλα στα σοβαρά, δείτε και την επίσημη παρουσίαση του οργάνου.

Ακολουθεί ολίγος HAYDN με βουβουζέλα

και τέλος μια βλάσφημη εκτέλεση RAVEL με το αντίστοιχο χιουμοριστικό κείμενο  στα αγγλικά.

The legend tells that before composing his famous «Gaspard de la nuit», Maurice Ravel (1875-1937) has originally intended the movement called «Le Gibet» to be a concert piece for vuvuzela in b-flat and piano. Apparently, Ravel has changed his mind about the instrumentation after a sleepless and raging neighbor has burnt Ravels own vuvuzela, due to excessive practicing at night. (Hence the name, «Gaspard de la nuit»).
Luckily enough, we have come in possession of the original manuscript and were able to reconstruct the first version of the piece for practical performance, as demonstrated on the Video.

Ακολουθεί μια μικρή διάλεξη που προηγείται  μια συναυλίας με βουβουζέλα.  Το χιούμορ στα καλύτερά του

Τελειώνουμε με μία μάλλον παρανοϊκή ιδέα Γιαπωνέζων να κατασκευάσουν μια γιγάντια βουβουζέλα. Δοκιμάστηκε πολύ λίγο γιατί οι αρχές της πόλης δεν συμφώνησαν με τη χρήση της.

Αν κάτι πρέπει να κρατήσουμε απο όλα αυτά είναι η τόλμη για πρωτότυπες συναντήσεις και παιγνιώδεις καταστάσεις, που κατα τη γνώμη μου  δυναμώνουν το κύρος της σοβαρής μουσικής, αφού οι θεράποντές της  ακομπλεξάριστοι ασχολούνται και πειραματίζονται με ανορδόδοξα, ο θεός να τα κάνει , όργανα.

Posted in Άρθρα του Μαικήνα | Σχολιάστε

Οι μουσικές των χουλιγκάνων… και όχι μόνο.

Τι μουσική ακούγεται  στα γήπεδα;

Δεν χρειάζεται να είναι κανείς κοινωνιολόγος ή ανθρωπολόγος για να αντιληφθεί ότι στο γήπεδο λαβαίνει χώρα μία σημαντική διαδικασία σχεδόν καθαρτική.

Γνωρίζω ότι αυθαιρετώ αλλά σκεφτείτε  τι  σχέση έχει ο ορισμός της τραγωδίας απο τον Αριστοτέλη με το ποδόσφαιρο. Κατά τη γνώμη μου μεγάλη.

Ἐστὶν οὖν τραγωδία μίμησις πράξεως σπουδαίας καὶ τελείας, μέγεθος ἐχούσης, ἡδυσμένῳ λόγῳ, χωρὶς ἑκάστῳ τῶν εἰδὼν ἐν τοῖς μορίοις, δρώντων καὶ οὐ δι’ ἀπαγγελίας, δι’ ἐλέου καὶ φόβου περαίνουσα τὴν τῶν τοιούτων παθημάτων κάθαρσιν

Δηλαδή, «είναι λοιπόν η τραγωδία μίμηση (δηλ. αναπαράσταση επί σκηνής) πράξης σημαντικής και ολοκληρωμένης, η οποία έχει κάποια διάρκεια, με λόγο ποιητικό («γλυκό» ή «διανθισμένο», στην κυριολεξία), τα μέρη της οποίας διαφέρουν στη φόρμα τους, που παριστάνεται ενεργά και δεν απαγγέλλεται, η οποία προκαλώντας τη συμπάθεια και το φόβο του θεατή τον αποκαθάρει (λυτρώνει) από παρόμοια ψυχικά συναισθήματα».

Το ποδόσφαιρο μας επιτρέπει να βιώνουμε ένα «ανήκειν» που μας λυτρώνει απο όλα τα άλλα που μας διαιρούν εκτός γηπέδου. Υπάρχει μία καθολικότητα και μία ομαδικότητα, έστω προσωρινή,  που εκφράζεται στην αρχή επίσημα και πιο κόσμια με τους ύμνους των ομάδων και μετά με τις ιαχές τα συνθήματα και όλα τα άλλα (ύβρεις, κροτίδες, ξύλο  κλπ).  Δεν είμαι οπαδός, τρέφω πολύ χαλαρή συμπάθεια για μία ομάδα, αλλά δεν μπορώ να κρύψω ότι με έχει εντυπωσιάσει η συσπέιρωση που βλέπω να δημιουργείται  στο ποδόσφαιρο. Με όλα αυτά κατά νουν έβαλα το ερώτημα:

Άραγε έχουν κάποιο ιδιαίτερο ενδιαφέρον οι ύμνοι των ομάδων;  Λένε κάτι για τον κόσμο τους;  Για τον τόπο τους; Για την παράδοση της κοινωνίας που εκφράζουν.

Δεν μιλάμε για τα λόγια. Είναι όλα παιδαριώδη, πομπώδη και πότε πότε γελοία.

Ο στόχος να είναι ένας ρυθμός  που να τραγουδιέται, είναι περίπου δεδομένος, αν και σε μερικές περιπτώσεις ο κανόνας αυτός μερικές φορές παραβιάζεται.

Ας ξεκινήσουμε λοιπόν απο την ΑΕΚ . Ισως ένας απο τους πιο ενδιαφέροντες ύμνους ελληνικής ΠΑΕ. Με τη σφραγίδα του Στέλιου Καζαντζίδη.

ΑΕΚ

Στίχοι: Χρήστος Κολοκοτρώνης, Θεσσαλός
Μουσική: Στέλιος Καζαντζίδης
Πρώτη εκτέλεση: Μίμης Παπαϊωάννου

ΑΕΚ-ΑΕΚ-ΑΕΚ

Αναστενάζουν τα γκολπόστ
και τα δοκάρια σπάζουν,
της Ένωσης οι αετοί
τα δίχτυα κομματιάζουν.

Εμπρός της ΑΕΚ παλικάρια
σουτάρετε και σπάστε τα δοκάρια
τα δίχτυα σκίστε, την δόξα κατακτήστε,
νικήστε-νικήστε-νικήστε.
Τα δίχτυα σκίστε, την δόξα κατακτήστε,
νικήστε-νικήστε-νικήστε.

Στο ίδιο περίπου ύφος αν και στην αρχή δεν έχει τίποτε να πει ο ύμνος του Πανιωνίου

Πανιώνιος

Η έκπληξη απο τον ύμνο του Ατρόμητου Αθηνών. Μια πιο ροκ  και νεανική σύνθεση. Με ηλεκτρική solo κιθάρα και φωνή.

Ατρόμητος Αθηνών

Σε ρυθμούς disco η  SKODA ΞΑΝΘΗΣ αν και το χάνει μετά

Skoda Ξάνθη

Ακολουθούν 2 εκδοχές του ΗΡΑΚΛΗ. Ο δεύτερος του Ρέμου. Ξέρετε τι θα ακούσετε.

http://www.youtube.com/watch?v=XfCY1gYZeFU

ΗΡΑΚΛΗΣ

ΗΡΑΚΛΗΣ του Ρέμου

Ας πάμε στις ξένες ομάδες

Γερμανία

BAYERN  Μονάχου

Και λίγο καλό κλασσικό αγγλικό ροκ

Manchester United

Liverpool

Ισπανία Δύο εντελώς διαφορετικοί ύμνοι.

Barcelona

REAL  MADRIT  Φωνή και χορωδία, 7 λεπτά διάρκεια!

Όχι δεν είναι το SAN REMO, είναι ο ύμνος της ΜΙΛΑΝ

Σας κούρασα και σας αποχαιρετώ με μια υποψία Σοβιετικής μουσικής παράδοσης

CSKA  Μόσχας

Υπάρχουν όμως και περιπτώσεις όπου οι φίλαθλοι ακούνε κάτι πιο εκλεκτό απο ζωντανή ορχήστρα όπως η Berlin Philarmonic Orchestra που εμφανίστηκε στο Παγκόσμιο κύπελλο της Νοτίου Αφρικής (2010) μόνο που  μέσα στα χάλκινα μπήκαν και ….

ΒΟΥΒΟΥΖΕΛΕΣ!

Έκλεισαν όμως με  SAKIRA. Αυτό όμως γίνεται πάντα στο τέλος μιας μεγάλης αθλητικής διοργάνωσης. Να μην θυμηθούμε τα δικά μας…

Αυτά τα ολίγα.

Posted in Άρθρα του Μαικήνα | Σχολιάστε